Wielka Sobota to w tradycji chrześcijańskiej czas przejmującej ciszy, ale według teologii i tekstów apokryficznych, w tym czasie "pod ziemią" działy się rzeczy przełomowe. Okres między śmiercią na krzyżu w Wielki Piątek a zmartwychwstaniem w niedzielny poranek określa się mianem Zstąpienia do Otchłani (łac. Descensus Christi ad Inferos).
Oto co, według źródeł, działo się z Jezusem w tym czasie.
1. Zstąpienie do Otchłani: Misja ratunkowa
Najważniejszym źródłem biblijnym, na którym opiera się ta koncepcja, jest 1 List św. Piotra (3,18-19). Czytamy tam, że Chrystus "uśmiercony wprawdzie na ciele, ale powołany do życia przez Ducha, w Nim poszedł ogłosić zbawienie nawet duchom zamkniętym w więzieniu".
W teologii nie chodzi o piekło potępionych, ale o tzw. Limbus Patrum (Otchłań Ojców). Jezus miał tam spotkać sprawiedliwych, którzy zmarli przed Jego przyjściem, w tym Adama, Ewę, patriarchów i proroków, aby otworzyć im bramy nieba.
2. Ewangelia Nikodema: Kosmiczna bitwa
Choć nie weszła do kanonu Biblii, Ewangelia Nikodema (datowana na IV wiek) wywarła ogromny wpływ na kulturę i sztukę. Opisuje ona niemal filmową scenę, w której uosobione Piekło i Szatan drżą ze strachu, słysząc głos nadchodzącego Chrystusa.
Cytat: "Wtedy Pan chwały, depcząc śmierć i wiążąc Szatana, oddał go w moc Piekła i wyciągnął Adama do swojej jasności".
To właśnie z tego źródła pochodzi popularny w ikonografii motyw Jezusa wyważającego bramy otchłani, które padają na ziemię w kształcie krzyża.
3. Starożytna homilia na Świętą i Wielką Sobotę
Jednym z najbardziej poruszających tekstów wczesnochrześcijańskich jest anonimowa homilia z II wieku, która do dziś jest odczytywana w Kościele rzymskokatolickim podczas Godziny Czytań.
"Co się stało? Wielka cisza spowiła ziemię. Wielka na niej cisza i pustka. Cisza wielka, bo Król zasnął. Ziemia się przękła i zamilkła, bo Bóg zasnął w ludzkim ciele, a wzbudził tych, którzy spali od wieków."
Tekst ten obrazuje dialog Jezusa z Adamem. Chrystus bierze go za rękę i mówi: "Zbudź się, o śpiący, i powstań z martwych, a zajaśnieje ci Chrystus".
4. Perspektywa teologiczna: "Solidarność ze zmarłymi"
Współczesny teolog Hans Urs von Balthasar w swoim dziele Mysterium Paschale sugeruje, że Wielka Sobota to moment, w którym Jezus doświadcza pełnej solidarności z losem człowieka, czyli radykalnego osamotnienia śmierci. Według niego, Jezus "przeszedł" przez stan nieistnienia, aby nikt, kto umiera, nie czuł się już nigdy opuszczony przez Boga.
Podsumowanie w pigułce
Wydarzenia między śmiercią a zmartwychwstaniem to według źródeł nie "przerwa w akcji", ale:
Zwycięstwo nad śmiercią na jej własnym terytorium.
Wyzwolenie sprawiedliwych Starego Testamentu.
Wypełnienie obietnicy, że zbawienie dotyczy każdego człowieka, niezależnie od czasu, w którym żył.
Dla wierzących to dowód na to, że nawet w najgłębszej ciemności i ciszy Bóg pozostaje aktywny i przygotowuje nowe życie.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz