Praga kojarzy się głównie z Mostem Karola, gotyckimi kościołami i barokowymi pałacami. Ale tuż obok tego klasycznego piękna kryje się zupełnie inna, znacznie bardziej prowokacyjna strona czeskiej stolicy. Jej autorem jest David Černý - rzeźbiarz, performer i wieczny buntownik, którego dzieła od lat szokują, bawi i skłaniają do refleksji mieszkańców oraz turystów.
Urodzony w 1967 roku Černý zdobył rozgłos już w 1991 roku, gdy namalował pomnik radzieckiego czołgu na równi z różową farbą, a w nocy czołg pomalował na różowo jako wyraz protestu przeciwko radzieckiej okupacji. Od tamtej pory obsypał Pragę dziesiątkami instalacji, które stały się stałym elementem miejskiego krajobrazu. Poniżej przedstawiam te najbardziej znane.
Miminka - gigantyczne niemowlęta na Wieży Telewizyjnej Žižkov
Najchętniej fotografowane prace Černého w Pradze to bez wątpienia Miminka - gigantyczne brązowe niemowlęta z kodami kreskowymi zamiast twarzy, które czołgają się po bokach Wieży Telewizyjnej na Žižkovovie. Dziesięć bezlichen figurek wspina się na stalowych belkach wieży o wysokości 216 metrów, tworząc surrealistyczny i lekko niepokojący widok. Kolejne trzy brązowe niemowlęta można znaleźć na wyspie Kampa, przy Muzeum Sztuki Nowoczesnej Kampa, po przeciwnej stronie Wełtawy
Obrotowa głowa Franza Kafki
Jedno z najbardziej hipnotyzujących dzieł Černého to 44 warstwowa obrotowa głowa Franza Kafki, zlokalizowana za centrum handlowym Quadrio przy ulicy Spálená w Nowym Mieście . Rzeźba składa się z obrotowych metalowych paneli, które co kilka chwil układają się w twarz słynnego pisarza, a następnie rozpadają się i łączą na nowo. Całość wygląda jak żywy organizm, który nieustannie się przebudowuje.
Viseléc - Wieszający się mężczyzna
Jedna z najbardziej znanych prac artysty to **Viseléc** — brązowa figura nagiego mężczyzny zawieszona za jedną rękę na wysokiej belce nad ulicą Husova, około 20 metrów nad ziemią. Figura przedstawia Zygmunta Freuda, który chwytając się belki jedną ręką, wygląda jakby w każdej chwili miał spaść. Mieszkańcy wielokrotnie dzwonili na policję, sądząc, że ktoś faktycznie wisi nad ulicą.
Čůrání - Sikające figury
Przed Muzeum Franza Kafki w Małej Stranie znajduje się jedna z najbardziej kontrowersyjnych prac Černého — fontanna z dwiema brązowymi figurami mężczyzn sikających do basenu w kształcie Czech. Figury obracają się na biodrach, a strumień wody pisze cytaty z znanych czeskich dzieł literackich. Kształt basenu odwzorowuje kontury Republiki Czeskiej.
Koń - Święty Wacław na odwróconym koniu
W pasażu Lucerna, tuż przy placu Wacława, stoi kontrastowa odpowiedź na słynny pomnik Świętego Wacława. Černý przedstawił czeskiego patrona **siedzącego na odwróconym, martwym koniu**, który zwisa suńcem głową w dół. W żołądku konia ukryty jest dodatkowo pomniejszony pomnik Wacława. Praca jest pełna ironii i krytyki czeskiej politycznej hipokryzji.
Inne godne uwagi dzieła
- **Embryo** — neonowa rzeźba świecąca z rury deszczowej przy Teatrze Na zábradlí, przedstawiająca embrion w łonie matki [viewfromprague](https://www.viewfromprague.com/david-cerny-sculptures-tour/).
- **Quo Vadis** — rzeźba przedstawiająca nagiego człowieka z pięciopalczastą ręką zamiast głowy, znajduje się przy placu Kinských [secret-prague](https://secret-prague.com/prague-12-must-see-works-by-david-cerny/).
- **Brown-Noser** — groteskowa instalacja w Galerii Futura na Smíchovie, dwóch gigantycznych figurek klęczących i wysuwających język [bestpragueguide](https://bestpragueguide.com/en/blog/david-cerny-sculptures-prague).
- **Spitfire Butterflies** — instalacja z 2024 roku na dachu domu towarowego Máj, składająca się z trzech metalowych motyli w kształcie myśliwców Spitfire [viewfromprague](https://www.viewfromprague.com/david-cerny-sculptures-tour/).
Praktyczne porady
Większość rzeźb Černého jest dostępna bezpłatnie i znajduje się na otwartej przestrzeni, co czyni je idealnym celem spaceru po Pradze . Najbardziej skoncentrowane lokalizacje to Stare Miasto (Viseléc, Koń), Nowe Miasto (Głowa Kafki, Spitfire) oraz Mała Strana (Sikające figuryny, Kampa). Do najważniejszych dzieł można dotrzeć pieszo w ciągu jednego dnia, a na Žižkov dojechać metrem linii A.
Zamiast planować dedykowaną trasę, warto po prostu pozwolić sobie na przypadkowe spotkania - tak właśnie działa Praga Černého: nagle, w najmniej oczekiwanym miejscu, nad Twoją głową wisi mężczyzna, na wieży czołga się niemowlę, a w pasażu święty siedzi na martwym koniu. I właśnie w tym tkwi urok tej prowokacyjnej sztuki.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz